Ընտրված նյութեր ֊ Մշակույթ

1935 թվականին Մարտիրոս Սարյանը Գորիսում ստեղծեց Բոխչագյուլ մայրիկի անմահ դիմանկարը։ Տարիներ անց Ակսել Բակունցի խոսքերը դարձան մարգարեական. «Մենք բոլորս կհեռանանք, իսկ այս նկարը կմնա հավերժ»։

«Միրհավ» հյուրանոցային համալիրը, տնօրեն Շահեն Զեյթունցյանի գլխավորությամբ, կարևոր ներդրում է ունեցել «Ակսել Բակունցը արդի գիտական ընթերցումների մեջ» հանրապետական գիտաժողովի կազմակերպման գործում՝ աջակցելով Գորիսի գիտամշակութային կյանքի զարգացմանը։

Գարեգին Բ Կաթողիկոսը կատարյալ մարդ չէ, որովհետև կատարյալ մարդ չկա։ Բայց նա օծյալ Կաթողիկոսն է բոլոր հայերի։ Նա է նստած Լուսավորչի գահին։ Նա է կրում այդ անհավատալի ծանր խաչը՝ պահելու ազգի միասնությունը Արցախի կորստից, պատերազմից և այս անհավատալի պառակտումից հետո։ Դուք կարող եք չհամաձայնվել նրա հետ։ Բայց դուք չունեք իրավունք նրան նվաստացնելու, վիրավորելու և նրա տապալումը պահանջելու հրապարակներում։ Դա անում են միայն նրանք, ովքեր երբեք չեն կառուցել, միայն քանդել են։

Միջազգային և ներպետական օրենսդրությամբ Հայ Առաքեալական Սուրբ Եկեղեցու ներքին գործերին չմիջամտելու պարտավորություն ունեցող պետության մեջ իշխանությունը մեղադրյալի կարգավիճակ է շնորհել Հայոց Հայրապետին՝ եկեղեցական գործառույթ իրականացնելու համար:

Սա պատմական ամոթալի իրադարձություն է։

Վերջին հարյուր տարվա ընթացքում սա երկրորդ դեպքն է, երբ պետական իշխանությունը քրեական կամ բռնի ճնշման թիրախ է դարձնում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին։

Առաջին նման դեպքը կապված էր Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Խորեն Ա Մուրադբեկյանի հետ: Նա խորհրդային հակաեկեղեցական բռնաճնշումների տարիներին գործել է աննախադեպ ճնշումների պայմաններում, իսկ 1938 թվականի ապրիլի 6-ին Պետանվտանգության գործակալները Խորեն Ա Մուրադբեկյանին խեղդամահ են արել:

Քրիստոս ճշմարիտ սիրո նշանը ընկերասիրությունը համարեց եւ ասաց. «Պետրո’ս, եթե Ինձ սիրում ես, արածեցրու Իմ ոչխարներին» (Հովհ.21:17):
Տես, ընկերոջ հանդեպ սերը մարտիրոսությունից վեր համարեց, որովհետեւ չասաց .«Ինձ համար մեռիր», այլ՝ «Ինձ հավատացողներին ծառայիր»։
Ահա թե ինչու առաջին պատվիրանի նման պահանջեց նաեւ երկրորդը՝ այսպես ասելով Աստծո համար. «Քո ամբողջ սրտով Նրան սիրիր», իսկ ընկերոջ համար ասաց.«Քո անձի պես նրան սիրիր»։
Եթե իսկապես կարենայիր սա գործադրել, սատանան չէր կարող վնասել ո’չ հարուստին եւ ո’չ աղքատին, ո’չ ամուսնուն եւ ո’չ էլ կնոջը։ Նույնիսկ հազար սատանա եթե լինեին, եւ մենք սեր ունենայինք, մեզ ոչինչ չէր կարող անել։
(Բարսեղ վարդապետ Մաշկեւորցի 13-14-րդ դդ)

Մինչ ես նվագում էի, Բի Բի Քինգը մատնացույց արեց ինձ և ինչ-որ բան ասաց թարգմանչին։

Ընդմիջման ժամանակ ես հարցրի նրան, թե ինչ է ասել մաեստրոն։

Պարզվեց.

“Նայեք, թե ինչպես է սպիտակամորթ տղան նվագում մեր սևամորթ երաժշտությունը”…

Դա առաջին հաճոյախոսությունն էր, որ ես երբևէ ստացել էի, և շատ կարևոր..

Ընդամենը 15 տարեկանում, որպես կամավոր, անդամագրվել է Համլետ Քոչարյանի ջոկատին և մասնակցել Մարտակերտի ինքնապաշտպանությանը: 1992թ. վիրավորվել է բեկորից:

​ 2016թ. ապրիլի 2-ին՝ Քառօրյա պատերազմի առաջին օրերին, «Երկրապահ» կամավորականների ջոկատի կազմում մեկնել է Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղ:

Ապրիլի 6-ին զոհվել է հերոսաբար՝ հատուկ մարտական առաջադրանք կատարելիս:

Ինչքա՜ն սովոր ենք մենք միայն տեսանելի’ մեղքերը մեղքեր կոչելուն, ինչպես օր. պոռնկությունը, սպանությունը, գողությունը։ Կարծես անկարեւոր են ագահ, հափշտակող, կռապաշտ, հարբեցող եւ բամբասող լինելը…

«Գրեցի ձեզ այս թղթում, որ չխառնակվեք պոռնիկների հետ. և ոչ միայն՝ այս աշխարհի պոռնիկների կամ ագահների կամ հափշտակողների կամ կռապաշտների հետ. ապա թե ոչ՝ պարտավոր պիտի լինեիք աշխարհից իսկ դուրս գալ» (Ա.Կորնթ.5։9-10)։

Նկատելի է, որ այժմ խուսափում են մեղքը կոչել մեղք՝ անունը “անձնական կյանք” դնելով։ Այնինչ, այդ “անձնական կյանքը” դառնում է մեղքի գովազդ ու վարակ ամենքի համար։

Դրա համար է առաքյալը, չար կոչելով բոլոր դրանք, դատապարտում է, որպեսզի

ժամանակի ընթացքում համընդհանուր նորմ եւ ընդունելի կենցաղ չդառնան.

«Բայց արդ, ձեզ գրեցի, որ չխառնակվեք. եթե եղբայր կոչված մեկը պոռնիկ լինի, կամ կռապաշտ, կամ ագահ, կամ բամբասող, կամ հարբեցող, կամ հափշտակող, այդպիսի մեկի հետ հաց էլ չուտեք:

Իմ ի՞նչ գործն է դատել նաև դրսիններին. չէ՞ որ ներսիններին դուք եք դատում: Իսկ դրսիններին Աստված է դատելու: Վերացրե՛ք չարը ձեր միջից» (Ա Կորնթ. 5:11-13):

Ֆրանս-հայկական հնագիտական արշավախումբը Էրեբունիում հայտնաբերել է գրեթե անխաթար պահպանված գույներով որմնանկարի դրվագ, որը նախնական գնահատմամբ թվագրվում է մ.թ.ա. VII–VI դարերով։

Վեց տարվա աշխատանքի արդյունքը՝ Մխիթար Գոշի «Հայոց Դատաստանագրքին» նվիրված 320-էջանոց ուսումնասիրությունը, արդեն հանձնվել է տպագրության։ Հեղինակը նաև քննարկում է նախավաճառք կազմակերպելու հնարավորությունը։