Ընտրված նյութեր ֊ Հոդվածներ

1990 թվականի օգոստոսի 23-ին, բարդագույն պայմաններում, Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը հռչակեց մեր անկախ պետականության ստեղծման գործընթացի մեկնարկը։

Հակառակ քաղաքական տարաձայնություններին, Անկախության հռչակագիրը ընդունվեց համախոհությամբ, խորհրդարանական և արտախորհրդարանական գրեթե բոլոր ուժերի ներգրավմամբ։

Այն ամրագրեց Հայոց անկախ պետականությունը վերականգնելու քաղաքական, պատմական, իրավական, տնտեսական և մշակութային հիմնասյուները։

Մեկ տարի անց՝ 1991-ի սեպտեմբերի 21-ին, համաժողովրդական հանրաքվեով ամրագրվեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը։

Պատմական Հայաստանի տարբեր նահանգներում չար ոգիների նկատմամբ ունեցած նախապաշարումները և անվանումները տարբեր են եղել։ Այս հոդվածում խոսում ենք պատմական Հայաստանի Սյունիք և Ուտիք նահանգներում տարածված քաջքերի մասին, որոնց մասին պատկերացումները, նրանց շուրջ կատարվող ծեսերը, անվանումները մինչև օրս էլ հանդիպում են Սյունիքի և Տավուշի տարբեր բնակավայրերում։ Ժամանակագրական առումներով «քաջքերը» այստեղ գոյություն են ունեցել ամենավաղ շրջանից, և հավանական է, որ Հայկական լեռնաշխարհ այս հավատալիքները մուտք են գործել որպես հնդեվրոպական մշակույթի ժառանգություն (մոտավորապես Ք․ ա․ 4-րդ հազարամյակից), ապա տեղայնացվել ու դարձել զուտ հայկական նախաքրիստոնեական առասպելաբանական, կրոնական երևույթ։

Նիկոլ Փաշինյանը 229 փակվող դպրոցները անվանել է ավերակներ։
Նկարում Լուռու մարզի Ալավերդի համայնքի Մարցի միջնակարդ դպրոցն է, որը կառուցվել է 2014 թվականին, ոչ թե վերանորոգվել է, այլ երկրորդ մասնաշենքը հիմնովին 0-ից է կառուցվել։ Շենքը նախատեսված է շուրջ 170 աշակիրտի համար։ Արդյո՞ք այն նման է ավերակի։
Մարցի դպրոցի փակման մասին պատմող ռեպորտաժը՝ մեկնաբանություններում։

«Իր ժամանակի ամենահարգված Կաթողիկոս Վազգեն Ա, ով Գարեգին Բ-ին հոգևոր հայրն է եղել, ինքն է տեսել իր հոգևորականի՝ Գարեգին Երկրորդի դարձն ու ապաշխարությունը։ Եվ հետո միայն՝ ազգընտիր, այո՛ ազգընտիր Կաթողիկոս է դարձել մեր Վեհափառ Հայրապետը, կատարել է ամենաշեն եկեղեցական և հայրենասիրական գործեր: Ու դու որոշել ես փոխե՞լ նրան, որովհետև արդա՞ր ես։»

«Բանտարկում ես այլախոհներին, հալածում ես նրանց։ Դու էիր հակառակը քարոզում, երբ իշխանության էիր գալիս։ Կոստյումդ հարմա՞ր է։ Բանտարկի՛ր ընտանիքիդ անդամներին, նրանք էլ միշտ չէ, որ համախոհ են քեզ։ Բանտարկի՛ր բոլոր հայորդիներին, որ համակարծիք չեն քեզ հետ, բայց դարձյալ քո ընտանիքն են»

Դրամաշնորհները տրամադրվել են 2025թ, բայց իրենց գործնական ազդեցությունը կունենան արդեն 2026 ձմռանը և բնականաբար աջակցելու են իշխանությունների վերարտադրմանը և նպաստելու են Հայաստանի պետականության վերջնական քայքայմանը և թուրք֊ադրբեջանական շահերին տարածքային և քաղաքական զիջումներին։
Թեման շատ ծավալուն է և ավելի մանրամասն կխոսեմ իմ առաջիկա եթերներից մեկում, բայց այս պահին նշեմ մի քանի փաստ Ժողովրդավարության Ազգային Հիմնադրամի մասին (NED)։

Երեխայի թաղման արարողությունը հանրայնացնել-հրապարակելը նախ էթիկայի իսպառ բացակայության նշան է, որին տրվել են շատ լրատվականներ՝ հանուն դիտումների եւ ողբերգության հաշվին գումար աշխատելու, հետո պատկան մարմինների դիլետանտիզմի կամ բացարձակ անգործության նշան։

❗️Չի՛ կարելի գնալ եւ այլ երեխաներից ինտերվյու վերցնել սպանված երեխայի մասին։
❗️Չի՛ կարելի թաղման արարողությունը

Գյուղ մտնելուն պես սպեցի կամանդիրը պիկապի վրայից կորդով լիկվիդացրեց Սղնախի գերեզմանի մեջ գտնվող АГС-ի հաշվարկը։ Նոր էինք մտել գյուղ, հանկարծ լսվեց առաջին կրակոցը դիմացի տան դարպասի տակից և կողքիս տղեն ընկավ գետնին, ում չէի ճանաչում։
Այդ պահին մեզ ճիշտ իրավիճակին վերադարձրեց սպեցի կարճահասակ, բայց հնարամիտ հրամանատարը, ով արագ կողմնորոշվելով գոռաց՝ կանտակտ աջից և մուխայով առաջին հարվածը տվեց մեջները, որից հետո գոռալով ասաց՝ նետել նռնակները։ Մոտ 22 հոգի էինք ու արդեն ունեինք մեկ զոհ։ Թվում էր, թե դասական օրինակի նման պետք է մինչ 20 վարկյանը ոչնչանայինք, բայց արագ կողմնորոշվելու շնորհիվ սկսեցինք ճնշել նրանց։

Հայաստանի շախմատի ակադեմիայի տնօրեն Սմբատ Լպուտյանը պատմում է, թե ինչպես ծնվեց «Գորիս Օփեն» միջազգային մրցաշարի գաղափարը, ինչ նշանակություն ունի այն Հայաստանի շախմատային և մշակութային կյանքի համար և ինչու է ընտրվել հենց Գորիսը։ Նրա խոսքով՝ այս նախաձեռնությունը կարող է դառնալ Սյունիքի մարզի շախմատային զարգացման հիմքերից մեկը և նպաստել քաղաքի ճանաչելիությանն աշխարհում։

Օզում մաման շոռ տա, տսնա՝ էնում արդեն նղացած, կիսապառկած, զուրթնցնելի հետի, ասե․ «Գոհար, մին դի եշի, հնե կովերը»։ Ես էլ խառնվիմ ուրուր, ասիմ․ «Հոր ա, մամ, կովերը»։ Ասե․ «Լավ, անցնք կացալ մին հնե դի եշի, հնե էշ ա ըրվամ»։ Ես էլ ուրխացած ասիմ․ «Աա, էշշ»։
Չհսած մեր շենը, պապան սկսե խոսելը, ասե․ «Հսե, էս Չխմախա յալն ա»։ Էլի կռվը մնը քցի։ Պատմե, թա հունցն տղավ քինալիս իլալ Քարեն տակ, կամ էլ Քարեն տկեցիքն իլալ տղավ եկած բիդի Սղնախ։ Հետո սուս անե ու շարունակե մաշինը քշիլը, որովհետև մխիլա պիներ ա մնը կյամ։

Տեղ գյուղի մասին մի զրույց կա, որ հիմա էլ պատմում են ոչ միայն տեղացիները, այլև շրջակա բնակավայրերի բնակիչները: Եղել է մի ժամանակ, որ օտար ցեղերը լցվել էին Տեղի շրջակա գյուղերը և նեղություն էին տալիս հայ բնակիչներին, գողանում անասունն ու բերքը, սպանում հովվին ու արտապանին: Այս ամենի դեմ երբեմն պայքարում էին, իսկ ավելի հաճախ՝ լռությամբ տանում օտարի լուծը: Բայց երբ սկսեցին «զորբայությամբ» տանել տեղացի գեղեցիկ և գործունյա աղջիկներին, դա արդեն անհանդուրժելի էր: Հենց այդ ժամանակներում Տեղ գյուղում ծնված գեղեցիկ աղջիկներին փըրսըվէրէին տո̈ւնո̈ւմ, որ օտարին բաժին չդառնա :