Գագիկ Հայրումյանի հետաքրքիր պատումը մեր նախատատ Քոլիի վերաբերյալ: Շնորհակալություն Գագիկ Երվանդի, հիանալի պատմություն է
Քոլուն տոհմը. ինչո՞ւ են այդպես կոչում…
Միրումյանների տոհմում Հասրաթի ճյուղի մի ուղղությունը` Հովսեփի ենթաճյուղը, կրում է նաև
«Քոլուն» անվանումը: Այդ առթիվ պահպանվել է մի շատ հետաքրքիր պատմություն:
Հասրաթ Միրումյանը ապրել է 19-րդ դարի սկզբին, եղել է վաճառական, զբաղվել ձիաբուծությամբ:
Նրա կինը` Սիրունալը երեխա չի ունեցել: Մի անգամ Ղարաբաղ այցելած ժամանակ, մի ջրի մոտ
Հասրաթն իջել է ձիուց` հանգստանալու, ծարավը հագեցնելու, ձին ջրելու: Աղբյուրին մոտեցել են մի
խումբ աղջիկներ: Երբ նրանք լցրել են ամաններն ու մի քիչ հեռացել են, ցած են դրել կժերը, փսփսացել
են իրար հետ, նայել են Հասրաթի կողմն ու ծիծաղել են թաքուն:
– Ի՞նչ է պատահել, – հարցրել է Հասրաթը:
– Այս աղջիկը քո մասին ամեն ինչ գիտի,- ասել է ընկերուհիներից մեկը` մատնացույց անելով
կենտրոնում կանգնած աղջկան:
– Ի՞նչ գիտի…- Հասրաթը դանդաղ մոտեցել է նրանց:
– Ամեն ինչ…
– Դե, ասեք տեսնեմ` ի՞նչ գիտի…
– Դե’, ասա’, ասա’, – աղջկան ստիպել են ընկերուհիները:
Աղջիկը, ձգելով երեսի քողը, սկսել է խոսել ամանչ-ամանչ.
– Դուք բարի, լավ մարդ եք, ունեք շատ ունցվածք` կովեր, ձիեր, հողեր…Ձեր կինը սիրուն է, բայց
դուք երջանիկ չեք, քանի որ երեխա չունեք… – հետո աղջիկը լռել է:
– Հետո՞, հետո՞, – զարմացած հարցրել է Հասրաթը:
– Հետո~…- խոսքը ձգել է աղջիկը,- հետո դուք երջանիկ կլինեք…
– Ե՞րբ, ի՞նչպես,- ակամա հարցրել է Հասրաթը:
– Կա մի աղջիկ, որին դուք կտանեք, ձեզ երեխաներ կպարգևի և դուք երջանիկ կլինեք…
Հասրաթը զարմացած նայել է դեռատի գեղեցկուհուն ու մի պահ քարացել է:
– Իսկ որտե՞ղ է այդ աղջիկը…
– Այստե’ղ,- գլուխը կախել է աղջիկը:
– Ո՞վ է,- հարցրել է Հասրաթը:
– Ես եմ,- աղջիկը չի բարձրացրել գլուխը..
– Ի՞նչ է քո անունը,- հարցրել է կախարդուհուն.
– Քլորիա,- ասել է աղջիկը:
– Դու հիմա պատրա՞ստ ես ինձ հետ գալու… – հարցրել է Հասրաթը:
– Այո՛, ինձ այդպես են ասում,- ասել է աղջիկը:
– Ո՞վ է այդպես ասում,- զարմացած հարցրել է Հասրաթը:
– Չգիտե՛մ, նա` ով որ ասել է քո մասին…
– Գնացե՛ք գյուղ, ես հիմա կգամ հորդ մոտ,- իմանալով, թե ում աղջիկն է` ասել է Հասրաթը…
Քլորիան նույն օրը հարս է եկել Հին Գորիս գյուղը, որտեղ էլ կարճ անվամբ դարձել է Քոլի:
Նա երջանկացրել է Հասրաթին` պարգևելով շատ երեխաներ: Շուտով մոտիկ և հեռու երկրներում
տարածվել է նրա անունը իբրև հրեշտակների հետ խոսող բախտագուշակի… Ժամանակի ընթացքում
էլ Միրումյանների այդ ճյուղը շրջապատին հայտնի է դարձել նրա անունով` Քոլուն
